Ivo van Hoves iconische Angels in America keert terug naar Internationaal Theater Amsterdam
Foto: Fabian Calis
AMSTERDAM – Internationaal Theater Amsterdam (ITA) brengt van 28 tot en met 30 augustus 2026 Ivo van Hoves veelgeprezen enscenering van Angels in America terug op het toneel. De radicale bewerking van Tony Kushners moderne klassieker ging oorspronkelijk in 2008 in première en werd door Kushner zelf bestempeld als zijn favoriete enscenering van zijn werk. Een aantal acteurs uit de oorspronkelijke cast keert terug, onder wie Eelco Smits, Hans Kesting en Marieke Heebink, aangevuld met nieuwe ensemblespelers.
Angels in America: A Gay Fantasia on National Themes ging in 1991 in San Francisco in première en groeide uit tot een van de invloedrijkste toneelteksten van de late twintigste eeuw. Kushners tweeluik werd wereldwijd bekroond en later door HBO verfilmd met onder anderen Al Pacino, Emma Thompson en Meryl Streep.
Ivo van Hove regisseerde het stuk in 2008 bij Toneelgroep Amsterdam, het huidige ITA. Zijn enscenering koos voor een radicaal minimalistisch toneelbeeld, waarin de acteurs en Kushners tekst centraal staan. De muziek bestaat uitsluitend uit songs van David Bowie. Hans Kesting ontving voor zijn vertolking van de aartsconservatieve advocaat Roy Cohn de Louis d'Or.
Achttien jaar na de oorspronkelijke première keert de productie terug naar ITA. De thema's die Kushner aansnijdt – ziekte, politieke polarisatie, identiteit, uitsluiting, liefde en de noodzaak om te veranderen – hebben daarbij weinig aan urgentie verloren.
Amerika in de schaduw van de aidsepidemie
Angels in America speelt zich af in het Amerika van de Reagan-jaren. Terwijl de aidsepidemie steeds meer slachtoffers maakt, blijft de conservatieve regering grotendeels stil. Tegen die achtergrond volgt Kushner verschillende New Yorkers wier levens door ziekte, liefde, religie, seksualiteit en politiek met elkaar verweven raken.
Centraal staan onder anderen Prior Walter, die te horen krijgt dat hij hiv heeft, en Roy Cohn: de machtige, aartsconservatieve advocaat die eveneens aids krijgt, maar weigert zijn ziekte als zodanig te erkennen en zijn omgeving dwingt erover te liegen.
In het eerste deel, Millennium Approaches (Het Millennium naakt), worden de personages losgerukt van de zekerheden waaraan zij zich tot dan toe vasthielden. Familie, relaties, religie en politieke overtuigingen blijken onvoldoende bescherming te bieden tegen ziekte en dood. In het tweede deel, Perestroika, ontstaan voorzichtig nieuwe verbanden en worden de personages gedwongen zich te verhouden tot verandering.
Kushner laat identiteit daarbij niet zien als iets vaststaands of terug te brengen tot één categorie als religie, afkomst of seksualiteit. Identiteit ontstaat juist voortdurend opnieuw in de ontmoeting met anderen.
Daarmee is Angels in America niet alleen een verhaal over de aidsepidemie, maar ook over de transformerende kracht van liefde, menselijke veerkracht en verbeelding. Over doorgaan wanneer de wereld zoals je die kende uit elkaar valt – en over de vraag hoe mensen ondanks fundamentele verschillen verbinding met elkaar kunnen vinden.
Eline Arbo: ‘Sommige producties vinden een nieuwe urgentie’
Artistiek directeur Eline Arbo ziet de terugkeer van Angels in America ook als een eerbetoon aan de artistieke geschiedenis van ITA en het werk van Ivo van Hove.
“We kijken met respect naar het werk van Ivo van Hove en staan als organisatie voor een deel op zijn artistieke schouders. Het feit dat we Angels in America hernemen is mede een eerbetoon aan wat hij artistiek voor ITA heeft betekend.”
Volgens Arbo onderstreept de herneming tegelijkertijd het belang van repertoire binnen het theater.
“Enerzijds omdat sommige producties de tand des tijds heel goed doorstaan, anderzijds omdat ze een nieuwe urgentie vinden. Deze bewerking van Angels in America heeft dat beiden. We zijn ervan overtuigd dat er ook vandaag een breed en groot publiek is dat Angels in America graag (weer) wil zien.”
Tony Kushner
De transformerende kracht van kunst en menselijke wilskracht loopt als een rode draad door het oeuvre van Tony Kushner. In zijn werk onderzoekt hij onder meer hoe mensen kunnen veranderen wanneer oude ideologische zekerheden verdwijnen en hoe verbinding mogelijk blijft in een samenleving die wordt gekenmerkt door individualisme en verdeeldheid. Compassie en medemenselijkheid vormen daarin belangrijke terugkerende thema's.
Naast zijn werk als toneelschrijver is Kushner bekend van zijn langdurige samenwerking met regisseur Steven Spielberg. Hij schreef scenario's voor Munich, Lincoln, West Side Story en The Fabelmans.
Praktische informatie
- Duur: 5 uur inclusief een pauze van 45 minuten
- Taal: Nederlands
- Engelse boventiteling: zaterdag 29 augustus 2026
- Tijdens de pauze kan het publiek het theater verlaten om op of rond het Leidseplein iets te eten. De voorstelling wordt stipt 45 minuten na aanvang van de pauze hervat. Het pauzearrangement in de Brasserie van ITA is uitverkocht.
Meer informatie
〰️
Meer informatie 〰️
