Adam en Evert: een liefdesverhaal waarin loslaten het moeilijkste blijkt
Sommige voorstellingen laten niet meteen al hun kleuren zijn. Adam en Evert van het Gelders Productiehuis is er zo één. Wat begint als een ogenschijnlijk herkenbaar relatiedrama op een zonovergoten resort, ontwikkelt zich gaandeweg tot een gelaagd verhaal over rouw, schuld en loslaten.
Foto’s: Willem-Jan de Bruin
Twee geliefden reizen af naar een all-inclusive hotel om hun relatie nieuw leven in te blazen. Cocktails binnen handbereik, buffetten die nooit opraken, de setting zou ontspanning moet ademen. Maar zoals zo vaak reist de realiteit gewoon mee. In de bar, waar het eerste deel zich afspeelt, zien we hoe hun dynamiek langzaam begint te wringen. Gesprekken blijven hangen, en er wordt af en toe op een ‘vreemde manier’ in de derde persoon commentaar geleverd op elkaar en wanneer hun voormalige relatietherapeut Linda opduikt, wordt duidelijk dat dit geen relatie is die zich zomaar laat repareren.
*als je verder leest, dan zitten er wat spoilers in*
In de hotelkamer de volgende dag, het tweede deel, verschuift de toon. Wat begint met kleine irritaties en speelse spanning, kantelt wanneer blijkt dat de kamer helemaal niet (meer) van hen is. Evert had al dagen geleden moeten uitchecken en beweegt zich in een werkelijkheid die niet meer klopt. Wanneer Linda vraagt hoe het met Adam gaat, wordt langzaam duidelijk wat er speelt: Adam is overleden. Wat we tot dat moment hebben gezien, is geen gesprek tussen twee mensen, maar een man die blijft praten met iemand die er niet meer is.
Die laag geeft de voorstelling zijn echte kracht. De vervreemdende dialogen krijgen betekenis, de afstand wordt invoelbaar. Evert zit vast in een innerlijke dialoog, gevangen tussen herinnering en schuld, vooral omdat hij er niet was op het moment dat Adam overleed. Het is rouw die zich niet groots uit, maar zich vastzet in herhaling en in het onvermogen om los te laten.
In het derde deel, op het strand, komt er voorzichtig beweging. Evert is uit het hotel gezet en wordt opgezocht door Linda, die met haar onorthodoxe coachingsstijl en zichtbare eigen gebreken toch precies de juiste snaar weet te raken. Wanneer hij uiteindelijk de as van Adam uitstrooit, is dat geen groot dramatisch moment, maar juist klein en menselijk. Linda’s opmerking dat Adam helemaal niet van het strand hield, maakt het moment onverwacht licht en daardoor des te echter.
Leendert de Ridder draagt de voorstelling met een Evert die rusteloos en zoekend is, en langzaam onder je huid kruipt. Joji Kyle Na speelt Adam als een ongrijpbare aanwezigheid, meer herinnering dan mens. Rian Gerritsen zorgt als Linda voor lucht, tempo en scherpte, zonder het onderliggende verdriet uit het oog te verliezen.
Wat Adam en Evert daarnaast bijzonder maakt, is hoe vanzelfsprekend het queer perspectief wordt neergezet. Dit is een liefdesverhaal tussen twee mannen, zonder dat dat expliciet een thema wordt. Geen uitleg, geen nadruk, gewoon een relatie, en het verlies daarvan. Juist die vanzelfsprekendheid maakt het krachtig.
De voorstelling vraagt in het begin wat van je als kijker, maar wint aan kracht naarmate de lagen zichtbaar worden. Wat blijft hangen is het besef dat we soms blijven praten met mensen die er niet meer zijn en dat afscheid nemen zelden een duidelijk moment is, maar eerder een proces waar je langzaam in terechtkomt.
Acht vrouwelijke en non-binaire kunstenaars uit de Afrikaanse diaspora, werkzaam in zes verschillende landen, komen in Amsterdam samen om vreugde, bloei en aanwezigheid uit te dragen als radicaal en noodzakelijk; Een trans-Atlantische tentoonstelling over vreugde, nalatenschap en de creatieve soevereiniteit van Zwarte vrouwen in het OSCAM.