Schweigman& pakt in jubileumjaar groots uit met locatievoorstelling Klei

In 2026 bestaat theatergezelschap Schweigman& 20 jaar. Een goede reden om extra uit te pakken met een bijzondere locatievoorstelling. In coproductie met HIIIT en samen met beeldend kunstenaar Zoro Feigl en geluidskunstenaar Gemma Luz Bosch maakt Schweigman& de productie Klei; een bijzondere, beeldende voorstelling waarin het publiek teruggeworpen wordt op de basale connectie van de mens met de aarde. Klei gaat op 15 mei 2026 in première bij SPRING Performing Arts Festival in Utrecht.

Beeld: Lucan Keijning

Twintig jaar ‘Schweigman&’

In 2002 maakt Boukje Schweigman de solovoorstelling Dooier. Ze zit dan in het derde jaar van de Mime-opleiding en is nieuwsgierig hoe je met de elementen rood, zacht en rond een fysieke belevenis kunt oproepen bij het publiek. In Dooier zie je de ongepolijste en eerlijke oorsprong van het oeuvre van Schweigman&. Veel elementen die hier op speelse en naïeve wijze worden ingezet – de draaibeweging, het opzoeken van fysieke grenzen, het publiek dat in een intieme abstracte ruimte komt, het samenspel met publiek, het werken met binnen/buiten – kwamen later dieper uitgewerkt terug.

Sindsdien blijft Schweigman met haar werk verrassen en het publiek ontroeren en in de kern raken. De pers roept haar meermalen uit als “koningin van de dramaturgie”. In 2006 sticht ze haar eigen gezelschap: Theatergezelschap Schweigman, later Schweigman&.

Omdat dat dit jaar twintig jaar geleden is, pakt het gezelschap dit jaar groots uit met de nieuwe voorstelling Klei. Boukje Schweigman: “Deze tijd vraagt om bijeen te komen, om te luisteren naar dat wat gehoord en gevoeld wil worden vanuit de onderlagen van ons bestaan. Hoe luisteren we weer naar de signalen van ons lichaam en van de aarde?”

10 ton klei en 500 liter water

Op het terrein van tuincentrum Steck in Utrecht Overvecht staat een grote opvallende ronde tent. Daarbinnen een decor van bijna tien ton klei, vijftienhonderd kilo staal en vijfhonderd liter water. Klei is een wereld op zich en die vorm heeft het ook: aan de buitenkant ziet de grote tent eruit als een wereldbol. Eenmaal binnen is het een wereld van klei, die je kunt zien, voelen, horen, ruiken. In Klei keert het lichaam terug naar de aarde. Het is een zoektocht naar het herstellen van de balans. Beeldend kunstenaar Zoro Feigl laat het kleilandschap trillen, vollopen, bulderen. De drie performers van Schweigman& zijn overgeleverd aan het gewicht en de vergankelijkheid van de kilo’s klei en het ritme van de slagwerkers van HIIIT. 

Uitnodiging tot vertraging Klei nodigt uit om te vertragen, om te luisteren naar wat onder ons leeft. Misschien vinden we daar iets terug van wat verloren leek: de trage adem van de aarde, en onze plek daarin. Klei is een ode aan de aarde zelf – aan de zachte, vormbare, onverbiddelijke kracht van het land waarop we samenleven. Hoe geborgen voelen wij ons nog in deze bodem die ons draagt? Kunnen we ons opnieuw laten zakken, zonder angst om vast te lopen? 

Over de makers Schweigman&, onder artistieke leiding van Boukje Schweigman, werkt al twintig jaar aan fysiek-zintuiglijke ervaringen die bezoekers helpen hun innerlijke wereld te doorgronden - en vervolgens de wereld om hen heen. Het lichaam in de ruimte is altijd het vertrekpunt. Door bezoekers in veiligheid te ontregelen en uit te nodigen hun comfortzone te verlaten, ontstaat bij hen een dieper contact met de eigen binnenwereld, om van daaruit een gegrond contact aan te gaan met de buitenwereld en de ander. Deze unieke werkwijze heeft een uitgebreid oeuvre aan (bekroonde) voorstellingen en installaties opgeleverd met een eigen en herkenbare signatuur. 

Beeldend kunstenaar Zoro Feigl maakt werk dat beweegt. Feigl is gefascineerd door waarom de dingen werken zoals ze werken, waarom iets beweegt zoals het beweegt; hoe zand kan dansen, water omhoog kruipt en verf oneindig druipt over een loopband. Hij maakte eerder kinetische installaties met tuinslangen, kettingen en slierten suikerspin die bewegende organismen vormen.

Geluidskunstenaar Gemma Luz Bosch doet al jaren onderzoek naar het geluid van klei en gebruikt het materiaal om tot instrumenten en composities te komen. Voor Klei ontwerpt Gemma een klankwereld die geheel gemaakt wordt vanuit de veelzijdigheid van de klanken van water en klei. De door haar vervaardigde keramische instrumenten zullen worden bespeeld door twee slagwerkers van HIIIT.

Schweigman& werkte al eerder samen met HIIIT (toen nog Slagwerk Den Haag), bij de voorstellingen Huid (2016) en For the time being (2017). De samenwerking met HIIIT, in combinatie met de focus op ervaring, sensatie, lichamelijkheid en onderzoek zal naar verwachting leiden tot een sterke integratie van geluid, ruimte en beweging bij de voorstelling Klei. 

Credits 

Schweigman& en Zoro Feigl, in coproductie met HIIIT 

Concept Boukje Schweigman en Zoro Feigl Regie Boukje Schweigman Performers Sjaid Foncé, Goda Žukauskaitė en Niels van Heijningen Scenografie Zoro Feigl Lichtontwerp Julian Maiwald Muziekcompositie Gemma Luz Bosch Muzikanten HIIIT Vitaly Medvedev en Mei-Yi Lee Muzikaal advies HIIIT Fedor Teunisse, Zeno van den Broek Regie-assistentie Rosanne Geerdes Dramaturgisch advies Loes van der Pligt Kostuumontwerp Cecilia Berghäll Geluidsontwerp David Knap Productie Joppe Kos Technische productie Jurr van Diggele en Wybe de Haan Uitvoering decor Koos Schaart, Merijn Versnel Coproductie HIIIT Mede mogelijk gemaakt door Fonds Podiumkunsten, Gemeente Utrecht, Ammodo, Blockbusterfonds, Wetering Met dank aan onze vrijwilligers 

Speellijst Klei
15 mei t/m 23 mei - SPRING Performing Arts Festival, première op 15 mei om 20:00u
27 mei t/m 27 juni - Steck, Utrecht
6 t/m 16 augustus - Theaterfestival Boulevard, Den Bosch